Bedelsiz İhracat Faturası Nedir?

 

İhracat Yönetmeliği’ne göre bedelsiz ihracat, malın teslimi karşılığında yurt dışından herhangi bir ödeme alınmaksızın gerçekleştirilen satış ve teslim işlemi olarak tanımlanır.

Resmî Gazete’de yayımlanan Bedelsiz İhracata İlişkin Tebliğ kapsamında bedelsiz olarak ihraç edilebilecek mallar şu şekilde sıralanmıştır:

 

a) Gerçek veya tüzel kişiler tarafından götürülen ya da gönderilen hediyeler; ticari teamüllere uygun miktardaki numuneler; reklam ve tanıtım amaçlı ürünler; yeniden kullanım veya geri dönüşüme konu ithal mallar ile ambalaj malzemeleri,
 

b) Daha önce usulüne uygun şekilde ihraç edilmiş malların, ticari örf ve adetlere uygun olarak bedelsiz gönderilen parçaları, fireleri ve garanti kapsamında ihraç edilen malların garanti süresi içinde yenilenmesi gereken parçaları,
 

c) Yabancı misyon mensupları, Türkiye’de çalışan yabancılar, yurt dışına hane nakli yapan Türk vatandaşları ile daimi veya geçici görevle yurt dışına çıkan kamu görevlilerinin, ilgili mercilerce belgelenmesi şartıyla beraberlerinde götürdükleri, gönderdikleri veya adlarına gönderilen mal ve taşıtlar,
 

ç) Yurt dışında yerleşik tüzel kişiler, yabancı turistler ve yurt dışında ikamet eden Türk vatandaşlarının beraberlerinde götürdükleri, gönderdikleri veya adlarına gönderilen mal ve taşıtlar,
 

d) Kamu kurum ve kuruluşları, belediyeler ve üniversiteler tarafından görevleri veya yapılan anlaşmalar kapsamında gönderilen mal ve taşıtlar,
 

e) Savaş, deprem, sel, salgın hastalık, kıtlık ve benzeri afet durumlarında; kamu kurum ve kuruluşları, belediyeler, üniversiteler, Kızılay ile kamu yararına çalışan dernek ve vakıflar tarafından gönderilen insani yardım malzemeleri.

 

Bu kapsam dışında kalan durumlarda Dış Ticaret Müsteşarlığı’nın görüşü alınır ve işlemler ilgili gümrük idaresi tarafından yürütülür.

Yurt dışına yapılan satışlarda, yurt içi işlemlerde olduğu gibi belgelendirme zorunluluğu bulunmaktadır. Bu nedenle, yurt dışına mal ihraç eden firmaların ihracat faturası düzenlemesi gerekir. Bedelsiz ihracat işlemlerinde de mal transferi söz konusu olduğundan fatura kesilmesi zorunludur.

Bedelsiz olarak ihraç edilen malların da bir maliyeti ve stok karşılığı bulunduğu için bedelsiz ihracat faturası muhasebe kaydı yapılmalıdır. Malın maliyeti hesaplanarak gider yazılır ve stoktan düşülür.

 

 

Bedelsiz İhracat Faturası Nasıl Düzenlenir?

 

Bedelsiz ihracat işlemlerinde yurt dışından herhangi bir ödeme alınmadığı için, geçmişte sıfır bedelli veya bedelsiz olduğunu belirten faturalar düzenlenmekteydi.

Bu uygulama ihracatçı firmaların muhasebe kayıtlarında sorunlara yol açtığından, ilgili mevzuatta değişikliğe gidilmiştir. Yapılan düzenleme ile bedelsiz ihracat işlemlerinin ticari fatura dışında bir belgeyle yürütülmesi kararlaştırılmıştır.

Güncel düzenlemeler kapsamında, bedelsiz ihracatlarda satılan mal veya hizmetin bedelinin sıfır veya bedelsiz olduğunu açıkça belirten bir fatura düzenlenmesi zorunlu hale gelmiştir.

Sıfır bedelli veya bedelsiz olarak düzenlenen bedelsiz ihracat faturası; bedeli gösteren, firmanın tam unvanını, adresini, vergi kimlik numarasını ve yetkili imzayı içeren bir belge ile birlikte ilgili gümrük idaresine ibraz edilebilir.

Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği’ne göre bilanço esasına göre defter tutan mükellefler, belirlenen tutarı aşan mal ve hizmet alımlarını Form Ba, satışlarını ise Form Bs ile bildirmekle yükümlüdür. Bu nedenle bedelsiz ihracat faturaları Ba/Bs bildirimine tabidir.

Türkiye sınırları dışına yapılan ihracat işlemlerinde KDV hesaplanmasa dahi, 5.000 TL’yi aşan mal veya hizmet alış ve satışları Ba-Bs formlarında beyan edilmelidir.

 

 

Bedelsiz İhracat Faturası e-Fatura Kapsamında mı?

 

Bedelsiz ihracat işlemlerinde ihracat faturası düzenleme zorunluluğu, gümrük beyannamesine göre belirlenir. Gümrük beyannamesi ekinde fatura düzenlenmemişse, e-Arşiv fatura kullanıcılarının e-Arşiv fatura kesmesi gerekir.

Bu kapsama girmeyen mükellefler geçmişte kâğıt fatura düzenleyebilmekteydi. Ancak 2026 yılı itibarıyla kâğıt fatura tamamen kaldırılacak, e-Fatura mükellefi olmayanların dahi düzenlediği tüm faturalar, tutar sınırı olmaksızın e-Arşiv fatura olarak kesilecektir.

Bedelsiz gönderilen malların Gümrük ve Çalışma Bakanlığı gözetiminde yurt dışına çıkması durumunda, düzenlenen faturanın e-Fatura olması zorunludur. e-Fatura sisteminde de kâğıt faturada olduğu gibi bedelsiz fatura düzenlenebilir.

Bedelsiz ihracat faturası düzenleyen mükellefler, e-Fatura sisteminde “payableAmount (ödenecek tutar)” alanına “0” yazmalı ve beyanname düzenlerken Bilgi Sistemi üzerinden “bedelsiz” seçeneğini işaretlemelidir.