EBITDA (FAVÖK) Nedir? Şirket Performansını Ölçmede Neden Bu Kadar Önemlidir?

 

FAVÖK ya da uluslararası adıyla EBITDA, bir işletmenin yalnızca ana faaliyetlerinden yarattığı kazancı gösteren temel finansal göstergelerden biridir. “Earnings Before Interest, Taxes, Depreciation and Amortization” ifadesinin kısaltması olan EBITDA, Türkçede faiz, vergi, amortisman ve itfa payları öncesi kâr anlamına gelir.

Bu gösterge, şirketin operasyonel gücünü dış etkenlerden arındırarak daha net bir şekilde ortaya koyduğu için hem yatırımcılar hem de finansal analistler tarafından sıkça kullanılır.

 

EBITDA Nasıl Hesaplanır?

 

FAVÖK hesaplanırken, şirketin net kârına finansman giderleri, vergi kalemleri ve nakit çıkışı gerektirmeyen amortisman giderleri yeniden eklenir. Bu sayede şirketin operasyonlarından yarattığı gerçek kârlılık daha net görünür.

Hesaplama formülü:

FAVÖK = Net Kâr + Faiz Giderleri + Vergi Giderleri + Amortisman + Tükenme Payı

Böylece şirketin faaliyet performansını etkileyen finansman yapısı, vergi düzeni veya amortisman politikası devre dışı bırakılmış olur.

 

Firma Değeri / EBITDA (FD/FAVÖK) Oranı Neyi Gösterir?

 

FD/FAVÖK, şirketlerin değerlenmesinde kullanılan en temel rasyolardan biridir.
Bu oran:

• Şirketin piyasa değerinin,
• Operasyonel kârlılığına göre yüksek mi yoksa düşük mü olduğunu

görmeyi sağlar.

FD/FAVÖK = Firma Değeri ÷ FAVÖK

Düşük bir FD/FAVÖK oranı, şirketin kazancına göre daha uygun fiyatlandığını gösterirken; yüksek bir oran, şirketin nispeten pahalı değerlendiğine işaret edebilir. Bu nedenle özellikle satın alma, birleşme (M&A) ve sektör karşılaştırmalarında kritik öneme sahiptir.

 

Rasyo (Oran) Ne Anlama Gelir?

Finansta “rasyo”, iki değerin birbirine oranlanmasıyla elde edilen sayısal bir göstergedir.
Rasyolar, işletmelerin kârlılık, likidite ve borçluluk gibi birçok alandaki performansını analiz etmek için kullanılır.

FD/FAVÖK oranı da bu kapsamda, şirket değerlemesinde en sık başvurulan oranlardan biridir.

 

EBITDA Değeri Nasıl Yorumlanır?

FAVÖK, şirketin faaliyetlerinden elde ettiği kazanç hakkında doğrudan bilgi verir.
Ancak her sektörde FAVÖK seviyeleri farklılık gösterebileceği için yorum yapılırken mutlaka sektör ortalamaları dikkate alınmalıdır.

Yüksek FAVÖK Ne İfade Eder?

• Şirketin operasyonlarının güçlü olduğunu,
• Maliyetlerini iyi yönettiğini,
• Sağlam bir nakit akışı elde ettiğini
  gösterir.

Yine de yüksek FAVÖK tek başına yeterli bir başarı göstergesi değildir; diğer finansal tablolardan destek alınmalıdır.

Düşük FAVÖK Ne Anlama Gelir?

• Operasyonel maliyetlerin gelirleri zorladığını,
• Yeterli nakit üretilemediğini,
• Borç ödeme kapasitesinin risk altında olabileceğini
  işaret edebilir.

Fakat her düşük FAVÖK mutlaka kötü yönetim anlamına gelmez; sektörün kâr yapısı, ekonomik koşullar ve dönemsel etkiler de dikkate alınmalıdır.

 

Sektör Bazında EBITDA Karşılaştırmaları

 

Her sektörün maliyet ve kârlılık dinamikleri farklıdır.
Örneğin:

• Sermaye gerektiren sektörlerde FAVÖK seviyeleri genelde yüksek olabilir.
• Düşük marjlı sektörlerde ise daha mütevazı FAVÖK rakamları normal kabul edilir.

Bu nedenle bir şirketin FAVÖK performansı yalnızca rakamsal büyüklüğüne göre değil, sektördeki rakipleriyle karşılaştırılarak analiz edilmelidir.

 

FAVÖK’ün Sağladığı Avantajlar

 

• Operasyonel performansı net biçimde yansıtır.
• Faaliyetlerden sağlanan nakit akışını değerlendirmeyi kolaylaştırır.
• Şirketler arası performans karşılaştırmalarında güvenilir bir ölçüttür.
• Yatırım ve stratejik karar süreçlerine önemli veriler sağlar.

 

FAVÖK’ün Sınırlılıkları

 

• Vergi ve finansman giderlerini değerlendirme dışı bıraktığı için şirketin gerçek kârlılığını tam olarak yansıtmayabilir.
• Amortismanı hesaba katmadığından, sermaye yoğun şirketlerde yanıltıcı olabilir.
• Tek başına kullanıldığında tam bir mali tablo sunmaz.
• Sektör farklılıkları nedeniyle yanlış yorumlamalara yol açabilir.

 

Finansal Analizde EBITDA Neden Önemlidir?

 

FAVÖK, işletmenin faaliyetlerinden elde ettiği nakit yaratma kapasitesini değerlendirdiği için finansal analizlerde kritik bir metriktir.
Yatırımcılar, kredi verenler ve analistler için:

• şirketin borç ödeme gücünü,
• operasyonel verimliliğini,
• sürdürülebilir büyüme potansiyelini

anlamada önemli bilgiler sunar.

Bu nedenle FAVÖK, modern finansal analizlerin temel taşlarından biri olarak kabul edilir.