Vergi Mevzuatı Nedir?

Vergi mevzuatı; devletin kamu giderlerini finanse etmek amacıyla yürüttüğü mali faaliyetlere ilişkin yasal düzenlemelerin bütününü ifade eder. Bu düzenlemeler, mükelleflerin vergiye ilişkin hak ve yükümlülüklerini belirlerken, uygulamaya dair usul ve esasları da kapsar.

Vergi Usul Kanunu kapsamında elektronik belge kullanımına yönelik önemli değişiklikler yapılmış, Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB) tarafından yeni düzenlemeler tebliğ taslağı olarak yayımlanmıştır. Bu taslakta, özellikle e-belge uygulamalarına geçiş süreçleri netleştirilmiştir.

GİB Yeni Tebliğ Taslağı: Zorunlu e-Dönüşüm Takvimi

GİB tarafından yayımlanan yeni tebliğ taslağında, e-Fatura, e-Arşiv Fatura ve e-Defter uygulamalarına zorunlu geçiş tarihleri açıklanmıştır. Mükelleflerin bu tarihleri dikkatle takip etmeleri büyük önem taşımaktadır.

Belirlenen şartları sağlayan mükellefler, 1 Temmuz 2025 tarihine kadar e-Fatura ve e-Arşiv Fatura uygulamalarına geçişlerini tamamlamıştır. Aynı şekilde, 2025 yılı için belirlenen brüt satış hasılatı kriterlerini sağlayan işletmeler de bu tarihe kadar e-Fatura sistemine dahil olmuştur.

Şimdi bu düzenlemelerin detaylarına yakından bakalım.

Elektronik İşlemlere Yönelik Düzenlemeler

e-Dönüşüm uygulamalarının yaygınlaştırılması amacıyla GİB, her yıl e-Fatura, e-Arşiv Fatura ve e-İrsaliye geçiş şartlarını güncellemektedir. Bu kapsamda, önceki yıllara kıyasla ciro limitlerinde düşüşe gidildiği görülmektedir. Böylece daha fazla mükellefin elektronik belge sistemlerine dahil olması hedeflenmektedir.

e-Fatura, e-Arşiv ve e-Defter Zorunluluğu

2022 ve müteakip hesap dönemleri (2023, 2024 ve 2025) için brüt satış hasılatı 3 milyon TL ve üzeri olan mükellefler;

e-Fatura
e-Arşiv Fatura
e-Defter

uygulamalarına zorunlu olarak geçmek durumundadır.

e-Fatura ve e-Arşiv için 2026 yılına ilişkin kesin geçiş tarihi henüz açıklanmamış olsa da, geçmiş yıllardaki uygulamalara bakıldığında bu tarihin genellikle 1 Temmuz olduğu görülmektedir.

Eğer işletmenizin 2022 ve sonrası dönemlerde brüt satış hasılatı 3 milyon TL’yi aşıyorsa, e-Fatura sistemine zorunlu geçiş yapmanız gerekmektedir.

e-Defter Uygulamasında Yeni Dönem

Önceki yıllarda, e-Fatura ve e-Arşiv sistemine gönüllü geçen ancak ciro limitlerini aşmayan mükelleflerin e-Defter kullanma zorunluluğu bulunmuyordu. Ancak yapılan yeni düzenlemelerle birlikte;

???? Bilanço esasına göre defter tutan tüm mükellefler, e-Fatura mükellefi olup olmadıklarına bakılmaksızın e-Defter tutmak zorundadır.

Ayrıca, 2026 yılı itibarıyla, e-Fatura mükellefi olmayan işletmeler tarafından düzenlenen tüm faturalar, tutar sınırı olmaksızın e-Arşiv Fatura olarak kesilecektir.

e-Fatura Kullananlar İçin e-Arşiv Zorunluluğu

Daha önce yalnızca e-Fatura sistemine geçen ancak e-Arşiv Fatura kullanmayan bazı firmalar bulunuyordu. Yeni düzenlemeyle birlikte bu durum sona erdi.

???? e-Fatura kullanan tüm mükelleflerin e-Arşiv Fatura kullanması zorunlu hale geldi.
Bu mükellefler artık kağıt ortamında fatura düzenleyemeyeceklerdir.

509 Sıra No.lu VUK Genel Tebliği Kapsamında Zorunluluklar

509 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği’ne göre e-Fatura uygulamasına geçiş zorunluluğu bulunan başlıca mükellef grupları şunlardır:

Brüt satış hasılatı;
- 2018–2020 dönemleri için 5 milyon TL
- 2021 dönemi için 4 milyon TL
- 2022 ve sonrası için 3 milyon TL ve üzeri olanlar
ÖTV I ve III sayılı listedeki mallarla ilgili faaliyet gösterenler
E-ticaret aracı hizmet sağlayıcıları ve internet üzerinden satış yapanlar
Sebze-meyve ticareti yapan komisyoncu ve tüccarlar
SGK ile sözleşmeli sağlık hizmeti sunucuları
Gayrimenkul ve motorlu taşıt alım-satım veya kiralama faaliyeti yürütenler

(Bu gruplar için ayrıca daha düşük ciro sınırları belirlenmiştir.)

Fatura Kesme Limitleri

2025 yılı için GİB tarafından belirlenen limitlere göre;

Vergi mükelleflerine: 9.900 TL
Vergi mükellefi olmayanlara: 3.000 TL

üzerinde düzenlenen tüm faturalar elektronik ortamda kesilmektedir.

⚠️ 2026 yılı itibarıyla 3.000 TL’lik sınır tamamen kaldırılacaktır.

e-İrsaliye Zorunluluğu

2021 yılı cirosu 10 milyon TL’yi aşan firmalar, sektör ayrımı olmaksızın 1 Temmuz 2025 itibarıyla e-İrsaliye uygulamasına geçmiştir.
2026 yılına ilişkin net tarih ise henüz açıklanmamıştır.

e-Defter Berat Gönderimi

Yeni düzenlemelere göre e-Defter beratları:

Aylık
veya üçer aylık

dönemler halinde gönderilebilecektir. Bu seçim tamamen mükellefin tercihine bırakılmıştır.

e-Müstahsil Makbuzu Kullanımı

e-Fatura mükellefi olan ve tarımsal ürün alımı yapan işletmeler, 1 Temmuz 2022 tarihinden itibaren e-Müstahsil Makbuzu kullanmak zorundadır.
e-Fatura mükellefi olmayanlar ise kağıt ortamında düzenlemeye devam edebilir.

Elektronik Ürün Senedi (ELÜS) Nedir?

ELÜS (Elektronik Ürün Senedi), tarım ürünlerinin alım-satımında kullanılan dijital bir belgedir. Lisanslı depolarda muhafaza edilen ürünlerin mülkiyetini temsil eder ve tarım piyasasında şeffaf, güvenli bir ticaret ortamı oluşturmayı amaçlar.

ELÜS Sorgulama Nasıl Yapılır?

ELÜS sorgulama işlemleri aşağıdaki kanallar üzerinden gerçekleştirilebilir:

Merkezi Kayıt Kuruluşu (MKK)
Türkiye Ürün İhtisas Borsası (TÜRİB)
e-Devlet

Bu sorgulamalar sayesinde ürün bilgileri, mülkiyet durumu ve ödeme detayları kolayca kontrol edilebilir.