E-serbest Meslek Makbuzu (e-smm) Başvuru Ve Kullanım Rehberi
E-serbest Meslek Makbuzu (e-smm) Başvuru Ve Kullanım Rehberi
e-Serbest meslek makbuzu başvurusu, serbest meslek erbaplarının elektronik ortama geçiş sürecinde en çok merak ettiği konuların başında gelir. Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB), mükelleflere hem kendi sistemi üzerinden hem de yetkilendirilmiş firmalar aracılığıyla başvuru yapma imkânı sunmaktadır.
Bu kapsamda e-SMM başvurusu üç farklı yöntemle gerçekleştirilebilir:
• Özel entegratörler aracılığıyla
• GİB Portalı üzerinden
• Doğrudan entegrasyon yöntemiyle
Aşağıda bu yöntemleri detaylarıyla inceleyelim.
Özel Entegratörler Üzerinden e-SMM Başvurusu
GİB sistemi üzerinden işlem yapmak istemeyen mükellefler, muhasebe ve e-belge çözümleri sunan özel entegratör firmalardan destek alabilirler. Bu firmalar aracılığıyla e-serbest meslek makbuzu başvurusu hızlı ve pratik bir şekilde tamamlanabilir.
Ancak hizmet alınacak firmanın, Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından yetkilendirilmiş olması büyük önem taşır. Bu nedenle başvuru öncesinde GİB tarafından yayımlanan “e-SMM Özel Entegratörler Listesi” mutlaka kontrol edilmelidir. Yetkisi bulunmayan firmalarla çalışılması, ileride ciddi sorunlara yol açabilir.
GİB Portalı Üzerinden e-Serbest Meslek Makbuzu Başvurusu
GİB Portalı’nı kullanarak e-SMM başvurusu yapmak isteyen mükellefler, aşağıdaki adımları izleyebilir:
• https://earsivportal.efatura.gov.tr adresine giriş yapın.
• Sisteme giriş yaptıktan sonra “E-Fatura / e-Arşiv” menüsünden “e-Arşiv Portalı”na yönelin.
• Portal içerisinde “Yeni Başvuru Oluştur” seçeneğini seçin.
• Açılan ekranda “e-Serbest Meslek Makbuzu” başvuru türünü işaretleyin.
• Başvuru formunda yer alan tüm bilgileri eksiksiz şekilde doldurun.
• Vergi levhası, kimlik belgesi gibi istenen evrakları sisteme yükleyin.
• Belgeleri ekledikten sonra “Başvuruyu Onayla” seçeneği ile işlemi tamamlayın.
Başvurunun durumu “Başvuru Takibi” ekranından izlenebilir. Onay süreci, başvuru yoğunluğuna bağlı olarak birkaç gün sürebilir.
Doğrudan Entegrasyon Yöntemi ile e-SMM Başvurusu
Bir diğer başvuru yöntemi ise doğrudan entegrasyondur. Bu yöntemde mükellefler, kendi muhasebe yazılımlarını e-SMM sistemine entegre ederek işlemlerini yürütürler.
Doğrudan entegrasyon kullanabilmek için muhasebe yazılımının e-SMM uyumlu olması ve GİB tarafından belirlenen teknik şartların sağlanması gerekir. Ayrıca, gerekli altyapıyı sağlayan bir internet servis sağlayıcısı üzerinden sisteme erişim sağlanmalıdır.
Bu yöntem genellikle yüksek işlem hacmine sahip, büyük ölçekli işletmeler için uygundur. Teknik altyapısı yeterli olmayan mükellefler için özel entegratörlerle çalışmak daha pratik bir çözümdür.
e-Serbest Meslek Makbuzu Düzenlemek İçin Gerekli Bilgiler
Bir e-SMM düzenlenirken aşağıdaki bilgilerin belgede yer alması zorunludur:
• Serbest meslek erbabının adı, soyadı, adresi, vergi dairesi ve vergi kimlik numarası veya T.C. kimlik numarası
• Hizmet verilen kişinin veya kurumun adı-soyadı ya da unvanı, adresi, vergi bilgileri
• Tahsil edilen tutar, hesaplanan KDV ve varsa yapılan kesintilerin ayrıntıları
• Makbuz numarası ile düzenlenme tarihi ve saati
e-Serbest Meslek Makbuzu Zorunlu mu?
Elektronik serbest meslek makbuzu, 2018 yılından itibaren serbest meslek erbapları için zorunlu hale getirilmiştir. Mesleki faaliyetlerden elde edilen gelirlerin beyan edilmesinde artık e-SMM kullanılmaktadır.
Bu zorunluluğun temel amacı, gelirlerin düzenli ve doğru şekilde kayıt altına alınmasını sağlamak ve vergi kayıplarını önlemektir. e-SMM kullanımı, hem mükellefler hem de vergi idaresi açısından önemli avantajlar sunar.
e-Serbest Meslek Makbuzu Nasıl Düzenlenir?
e-SMM kesebilmek için öncelikle e-Fatura mükellefi olunması gerekir. Ardından, özel entegratör, GİB Portalı veya doğrudan entegrasyon yöntemlerinden biri kullanılarak elektronik makbuz düzenlenebilir.
Ceza ile karşılaşmamak adına serbest meslek makbuzu, hizmetin sunulduğu veya bedelin tahsil edildiği anda oluşturulmalıdır.
e-SMM’de İmza Zorunluluğu Var mı?
e-SMM kullanabilmek için serbest meslek erbabının mali mühür veya elektronik imza sahibi olması şarttır. Mali mühür, tüzel kişiler için elektronik kaşe niteliği taşırken; e-imza gerçek kişiler adına düzenlenir.
Mali mühür başvuruları Kamu Sertifikasyon Merkezi üzerinden, e-imza başvuruları ise yetkili elektronik sertifika hizmet sağlayıcıları aracılığıyla yapılabilir.
e-İmza Olmadan e-SMM Kesilebilir mi?
Elektronik imza olmadan e-SMM düzenlenmesi mümkün değildir. e-İmza, elektronik belgelerin hukuki geçerliliğini sağlayan temel unsurdur. İmzasız belgeler resmi geçerlilik taşımaz.
e-SMM Başvuru Süresi ve Sonuçlanma Zamanı
Serbest meslek erbapları, işe başlama tarihini izleyen üçüncü ayın sonuna kadar e-SMM başvurusunu tamamlamakla yükümlüdür.
Başvurunun sonuçlanma süresi, başvurunun yapıldığı kanala ve başvuru yoğunluğuna göre değişiklik gösterebilir. Başvuru durumu e-Devlet üzerinden veya ilgili vergi dairesinden öğrenilebilir.
e-SMM Ne Zaman Düzenlenmelidir?
Elektronik serbest meslek makbuzu, tahsilatın yapıldığı anda kesilmelidir. e-Fatura ve e-Arşiv belgeleri için tanınan yedi günlük düzenleme süresi e-SMM için geçerli değildir.
Özetle, Vergi Usul Kanunu’na göre e-SMM; hizmetin sunulduğu veya bedelin alındığı anda düzenlenmesi gereken bir belgedir.
