Ödeme Sistemleri 101 – Temel Bilgiler

 

Ödeme sistemleri ne anlama gelir?

 

Ödeme sistemleri; finansal kuruluşlar aracılığıyla işletmelerin müşterilerinden ödeme almasını ve tahsilat yapmasını sağlayan dijital altyapıların genel adıdır. Bu sistemler, belirli yasal düzenlemeler ve teknik standartlar çerçevesinde çalışır ve dijitalleşmenin etkisiyle ödeme kanallarının çeşitlenmesini sağlar.

Temel olarak, satın alma işlemi sırasında müşterinin kart bilgileri ile satıcıya ait bilgilerin eşleştirilmesiyle süreç tamamlanır. Özellikle e-ticaret ve online alışveriş işlemlerinde yaygın olarak kullanılmaktadır.

Türkiye’de kullanılan ödeme sistemlerine bakıldığında, dünyada yaygın olan pek çok ödeme altyapısının aktif olduğunu görmek mümkündür. Ancak kripto paralarla yapılan ödemelere yönelik sistemlerin Türkiye’de henüz yaygın ve yasal kullanımda olmadığını belirtmek gerekir.

 

Herkes online ödeme almaya başlayabilir mi?

 

Online ödeme alabilmek için öncelikle vergi mükellefi olmak ve iyzico tarafından belirlenen iş modeli değerlendirme kriterlerine uygunluk sağlamak gerekmektedir.

Başvuru sırasında genellikle aşağıdaki belgeler talep edilir:

• Vergi levhası
• İmza sirküleri
• Şirket ortaklarına ait kimlik fotokopileri
• Şirket veya şahsa ait banka hesabı dekontu

Ayrıca web sitesinde bulunması gereken bazı teknik ve hukuki gereklilikler (SSL sertifikası, mesafeli satış sözleşmesi vb.) eksiksiz olmalıdır. Tüm şartlar sağlandığında, genellikle 48 saat içerisinde online ödeme almaya başlanabilir. Süreç oldukça pratik ve hızlıdır.

 

Yazılım ekibim yok, yine de ödeme alabilir miyim?

 

Web siteniz yalnızca tanıtım amaçlıysa ve ürün ya da hizmet satışı yapılmıyorsa, doğrudan online ödeme almak mümkün değildir. Ancak ürün veya hizmet sunuyorsanız ve teknik ekibiniz yoksa, hazır e-ticaret altyapıları ve paket çözümler sayesinde ödeme alma sürecine dahil olabilirsiniz.

Hazır altyapı sağlayıcıları, yazılım bilgisi gerektirmeden hem satış hem de ödeme süreçlerini kolaylaştırır. iyzico’nun açık kaynaklı ve paket çözümlerle entegre çalışabilmesi sayesinde, ek teknik uğraş olmadan online tahsilat yapılabilir.

 

Küçük ve büyük tutarlarda ödeme alabilir miyim?

 

Teorik olarak hem çok düşük hem de çok yüksek tutarlarda ödeme almak mümkündür. Tek çekim işlemlerde alt limit bulunmamaktadır. Taksitli işlemlerde ise her bir taksit tutarının en az 1 TL olması gerekmektedir.

Genel olarak üst limit bulunmasa da, fiili sınırı müşterilerin kredi kartı limitleri ve bankaların uyguladığı kısıtlamalar belirler.

 

Yüksek tutarlı işlemlerde riski nasıl azaltabilirim?

 

Yüksek meblağlı işlemlerde, 3D Secure kullanımının zorunlu hale getirilmesi önerilir. Bu uygulama, chargeback (ters ibraz) ve dolandırıcılık (fraud) risklerini önemli ölçüde düşürür. 3D Secure’un hangi tutarların üzerinde zorunlu olacağı işletmenin kendi tercihine bağlıdır.

Buna ek olarak, yüksek tutarlı siparişlerde ürün gönderilmeden önce müşterinin telefonla aranması ve bazı doğrulama sorularının sorulması da ek bir güvenlik önlemi sağlayabilir (örneğin kartın son kullanma tarihi, doğum tarihi gibi). Bu manuel kontroller riski azaltmaya yardımcı olur. Ayrıca iyzico’nun fraud ekibi, şüpheli işlemler konusunda süreç boyunca destek sunmaktadır.

 

Havale ve nakit yerine online tahsilat neden avantajlıdır?

 

Sadece havale ve nakit ile ödeme almak, kredi kartı veya taksitli ödeme yapmak isteyen potansiyel müşterilerin kaybedilmesine yol açabilir. Online tahsilat sistemleri, yeni müşteri kazanımını destekler ve satış hacmini artırır.

Bankalararası Kart Merkezi (BKM) verilerine göre, 2021 yılının ilk altı ayında kartlı ödemeler 709 milyar TL’ye ulaşmıştır. Aynı dönemde internetten yapılan kartlı ödemeler yüzde 77 büyüyerek 188 milyar TL seviyesine çıkmıştır. Temassız ödeme adedi ise bir önceki yıla göre yaklaşık 3 kat artmıştır.

Bu veriler, kullanıcı alışkanlıklarının hızla dijital ödemelere yöneldiğini ve online kredi kartı tahsilatının işletmeler için ne kadar kritik hale geldiğini açıkça göstermektedir.

 

Yurtdışından ödeme kabul edebilir miyim?

 

Evet, yurtdışından da ödeme alabilirsiniz. iyzico, üye işyerlerinin yurtdışına satış yapabilmesini desteklemektedir. Küçük ölçekli işletmeler bile internet üzerinden global pazarlara açılabilir ve ödemelerini iyzico aracılığıyla güvenli şekilde tahsil edebilir.

 

Taksitli satış için hangi imkanlar bulunuyor?

 

iyzico üzerinden farklı kredi kartı gruplarına 2, 3, 6 ve 9 taksit seçenekleri sunulabilmektedir. Bu sayede üye işyerleri, müşterilerine taksitli alışveriş imkanı sağlayarak satışlarını artırabilir.

 

e-Ticaret pazarına girmek için nereden başlamalıyım?

 

e-ticarete adım atmak isteyen girişimcilerin öncelikle doğru ürünü belirlemesi ve mümkünse belirli bir dikey alana odaklanması önerilir. Ardından hazır bir e-ticaret altyapısı ve iyzico ödeme sistemi ile sürece başlamak, büyüme sürecini hızlandıracaktır.

Türkiye’de KOBİ’lerin online satış kanallarını kullanma oranı halen istenilen seviyede değildir. KOBİ’lerin satışlarını artırmaları ve yeni müşteri kazanabilmeleri için e-ticaret kanallarını aktif hale getirmeleri büyük önem taşımaktadır.