Yurt Dışından Alınan Hizmet Faturası Nedir? Hangi Türleri Vardır?

 

Yurt dışı ile yapılan mal ve hizmet alışverişlerinde faturalandırma süreçleri, mevzuat farklılıkları nedeniyle çoğu zaman karmaşık hale gelebilir. Bu noktada e-ihracat ve dijital faturalama çözümlerinin kullanılması, işlemlerin daha hızlı ve hatasız yürütülmesine katkı sağlar.
Yurt dışından temin edilen faturalar, sunulan hizmetin niteliğine göre farklı kategorilere ayrılır. En sık karşılaşılan yurt dışı hizmet faturası türlerini aşağıda özetledik.

Yaygın Yurt Dışı Fatura Türleri

 

•    Hizmet ve danışmanlık faturaları (ör. freelance ve danışmanlık platformları)
•    Dijital reklam ve sponsorluk faturaları (arama motorları, sosyal medya ve mobil uygulama reklamları)
•    SaaS (Software as a Service) faturaları (iş yazılımları, CRM, e-posta pazarlama ve iletişim araçları)
•    Yazılım lisansı ve kullanım faturaları
•    Sunucu, alan ve bulut hizmeti faturaları
•    Gayrimaddi hak bedelleri (lisans, royalty, know-how)
•    Komisyon faturaları

 

 

Yurt Dışı Faturalarda Vergilendirme Neden Karmaşıktır?

 

Uluslararası işlemlerde her ülkenin vergi mevzuatı farklıdır. Bu nedenle hem hizmeti sunan ülke hem de hizmetten faydalanan ülke, aynı gelir üzerinden vergi alma hakkı talep edebilir.
Örneğin, hizmeti sunan yabancı firma kendi ülkesinde kurumlar vergisine tabi olurken; Türkiye’deki vergi idaresi, aynı ödeme üzerinden stopaj uygulanmasını isteyebilir.
Bu çifte vergilendirme riskini ortadan kaldırmak amacıyla ülkeler arasında Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşmaları (ÇVÖA) imzalanmaktadır.

 

 

Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşması (ÇVÖA) Nedir?

 

Çifte vergilendirme; bir gelirin hem elde edildiği ülkede hem de geliri elde eden kişinin yerleşik olduğu ülkede vergiye tabi tutulması durumudur.
Bu durumun önüne geçmek için ülkeler karşılıklı olarak ÇVÖA imzalar ve hangi gelir türünün hangi ülkede, hangi oranda vergilendirileceğini belirler.

 

ÇVÖA Uygulamasında Dikkate Alınan Temel Unsurlar

 

Yurt dışı hizmet faturalarının vergisel değerlendirilmesinde iki ana konu ön plana çıkar:
•    Hizmeti sunan firmanın yerleşik olduğu ülke
Bu durum, yetkili makamlarca verilen Mukimlik Belgesi ile tevsik edilir.
•    Hizmetin niteliği
Alınan hizmetin, Türkiye ile ilgili ülke arasında imzalanan ÇVÖA’nın hangi maddesi kapsamında değerlendirileceği belirlenir.
Bu iki unsur, hangi ülkenin vergileme yetkisine sahip olduğunu netleştirir.

 

Çifte Vergilendirme Açısından İzlenmesi Gereken Adımlar

 

Yurt dışı hizmet faturalarında doğru vergileme yapabilmek için aşağıdaki sorulara net cevaplar verilmelidir:
1.    Hizmet alınan firma hangi ülkede mukimdir?
2.    Türkiye ile bu ülke arasında geçerli bir ÇVÖA bulunuyor mu?
o    Not: Anlaşma yoksa genellikle %20 stopaj uygulanır.
3.    Alınan hizmet, ÇVÖA’nın hangi maddesi kapsamındadır?
4.    Hizmetten Türkiye’de mi faydalanıldı, yoksa yurt dışı bir proje için mi kullanıldı?
o    Not: Hizmetten Türkiye’de faydalanılmamışsa KDV ve stopaj doğmayabilir.
Bu sorular yanıtlandığında vergisel yükümlülükler daha net hale gelir.

 

 

Yurt Dışı Hizmetin Gider Yazılabilirliği Nasıl Değerlendirilir?

 

Bir yurt dışı hizmet faturasının gider olarak dikkate alınıp alınamayacağı konusunda tereddüt yaşanıyorsa şu sorular sorulmalıdır:
1.    Alınan hizmet fiilen kullanıldı mı?
2.    Bu hizmet işletmenin faaliyetleri için gerekli miydi?
3.    Bedel, piyasa koşullarına göre makul mi?
Bu kriterler, gider kabulü açısından önem taşır.

 

Yurt Dışı Faturalarının Türlerine Göre Vergisel Değerlendirme

 

Hizmet, SaaS ve Bulut (Alan) Kullanım Faturaları
Bu tür faturalar Türkiye’de kullanılıyor ve ilgili ülke ile ÇVÖA bulunuyorsa:
•    KDV 2 (ters charge) kapsamında KDV hesaplanır.
Stopaj yönünden:
Vergi idaresi, bu faturaları çoğu zaman “gayrimaddi hak” olarak değerlendirip stopaj talep edebilmektedir. Ancak uygulamada; SaaS, aylık kullanım ve bulut hizmetlerinin ticari kazanç kapsamında değerlendirilmesi gerektiği ve stopaj doğmaması gerektiği yönünde görüşler de bulunmaktadır.

 

Yazılım Faturaları

 

Yazılım faturaları Türkiye’de kullanılıyor ve ÇVÖA mevcutsa:
•    İdare, genellikle bu faturaları gayrimaddi hak sayarak stopaj uygulanmasını ister.
Ancak;
•    Yazılım üzerinde çoğaltma, değiştirme veya kopyalama hakkı yoksa
•    Sadece kullanım hakkı söz konusuysa
bu gelirin ticari kazanç olarak değerlendirilmesi ve stopaj uygulanmaması gerektiği savunulmaktadır.
⚠️ Eğer faturada lisans bedeli yer alıyorsa stopaj doğar. Bu nedenle faturada;
•    Yazılım bedeli
•    Lisans bedeli
•    Destek/danışmanlık bedeli
ayrı ayrı gösterilmelidir. Stopaj hesaplaması bu ayrımlara göre yapılır.

Danışmanlık ve Serbest Meslek Faturaları

 

Danışmanlık hizmetleri Türkiye’de kullanılıyor ve ÇVÖA varsa:
•    KDV 2 kapsamında KDV hesaplanır.
Stopaj açısından:
Hizmeti sunan kişi Türkiye’de 183 günden fazla bulunuyorsa stopaj uygulanır.
183 günden az kalıyorsa stopaj doğmaz.